MAASTRICHT - De vastgoedbranche heeft de knuppel in het hoenderhok gegooid. Er moet worden samengewerkt om de enorme leegstand op de kantorenmarkt te bestrijden. De sector pleit hartstochtelijk voor een stringenter beleid van de rijksoverheid waarbij duidelijke keuzes worden gemaakt.
„Den Haag moet de mogelijkheid krijgen om een streep door bestemmingsplannen en vergunningen te halen. Alleen dan kan worden voorkomen dat er steeds meer spookkantoorwijken ontstaan waar niemand durft te komen. De markt ordenen en prioriteiten stellen", stelt George Jautze, oud-topman van ING Real Estate, tijdens het vastgoedcongres Mare2010. Opvallend is dat de bemoeienis van de landelijke overheid met kantoren en winkels nu minimaal is, zeker in vergelijking met de woningmarkt. Er kan in Nederland geen woning worden gebouwd zonder toestemming uit Den Haag, terwijl een gemeente kan besluiten een bedrijventerrein te bouwen, ook al heeft de aangrenzende gemeente besloten om honderd meter verderop een enorm kantorenpark neer te zetten.
„De overheid moet een keiharde streep zetten door gebiedsontwikkelingen waar geen dekking voor is", stelt Peter Noordanus, oud-topman van vastgoedbedrijf AM. Voor het ministerie van Economische Zaken onderzocht hij de herstructurering van bedrijventerreinen. Hij adviseerde vorig jaar regionale overheden te laten samenwerken bij aanleg van bedrijventerreinen. „Nieuwbouw is voor gemeenten op korte termijn financieel veel aantrekkelijker dan het herontwikkelen van oude parken."
Demissionair minister Huizinga (VROM) wil inmiddels dat gemeenten alleen nog instemmen met nieuwe kantorenbouw als ze kunnen aantonen dat bestaande gebouwen, ook na herontwikkeling, niet aan de vraag kunnen voldoen.
Bedrijfsmakelaars hebben berekend dat een op de zeven kantoren leegstaat. Dat komt overeen met de omvang van de Amsterdamse binnenstad. „De commerciële vastgoedsector is ongekend hard geraakt door de kredietcrisis", stelt Jautze. „De nauwe verwevenheid met de financiële wereld wreekt zich. Te veel en te goedkoop geld was de motor. Vastgoed werd eerder ontwikkeld om de miljarden van beleggers een bestemming te geven dan om aan de marktvraag naar commerciële ruimte te voldoen."
|
|
De kantorenmarkt zal volgens de vastgoedmannen nooit meer zijn als voor de kredietcrisis. Door de vergrijzing en de trend om thuis te werken zal de vierkantemetervraag in kantoren drastisch afnemen.
Jautze waarschuwt ontwikkelaars niet in hun schulp te kruipen. Om de passieve houding te doorbreken wil de vastgoedtop een denktank oprichten voor de transformatie van kantoren. „We praten te veel over de kantorenvoorraad maar doen eigenlijk nooit iets. Het is tijd voor daden", aldus de aanwezigen op Mare2010, die willen voorkomen dat voor tientallen miljarden euro's aan ruimte verloedert. Zo moet er gedacht worden over het na twee jaar bestemmingsvrij maken van leegstaande kantoorpanden, maar ook over allerlei fiscale maatregelen als sloop- en renovatiepremies. Zo kunnen meer oude panden worden omgebouwd tot woning.
Maar dat laatste zal niet meevallen. Alleen gebouwen met een monumentale uitstraling komen nu in aanmerking voor een make-over. Jautze: „Als een kantoor foeilelijk is of op een verkeerde locatie staat, kun je als eigenaar niet verwachten dat na een verbouwinkje en een likje verf mensen in de rij staan om er te wonen." Dan rest volgens Jautze slechts een optie: „Slopen en afboeken."
|
